• fr
  • nl
  • de
  • Terug naar alle projecten

    De muze-kapel, ontmoetingsplaats der muzische talen

    Sint-Albertschool Molenbeek

    2009

    Initiatiefnemers

    Het project werd in 2009 ingediend door de Sint-Albertschool te 1080 Sint-Jans-Molenbeek.

    Beginsituatie

    De Sint-Albertschool (basisonderwijs) is een kleine wijkschool. Een groot deel van de leerlingenpopulatie bestaat uit allochtone, kansarme en anderstalige leerlingen. Een kleine groep Nederlandstalige ouders kiezen bewust voor deze multiculturele buurtschool.

    Doelstelling en concretisering

    De directe aanzet voor het project ‘De Muze-kapel… ontmoetingsplaats der muzische talen’, was het inspectieverslag dat aangaf dat er in de school meer structurele aandacht moest komen voor muzische en lichamelijke impulsen.  Deze creatieve domeinen kunnen een extra motiverende stimulans zijn voor kinderen die het vaak niet gemakkelijk hebben binnen de “klassieke”, vaak kennisgerichte basisschool.

    De school wou de komende jaren: (1) samenwerken met artiesten binnen de klas, (2) dagelijks muziek op de speelplaats en (3) de oude schoolkapel verbouwen tot een echte muzische ontmoetingsruimte waar kinderen, leerkrachten, ouders en artiesten maar ook externe partners en organisaties concreet aan de slag kunnen zodat er doorheen de hele dag op een creatieve manier kan gewerkt worden. Aanwezige maar nog niet ontdekte talenten van kinderen en ouders komen op de voorgrond en bieden nieuwe uitdagingen en perspectieven voor de schoolloopbaan.

    Drie actiepunten werden uitgewerkt.

    Een muzikaal schoolklimaat

    Men startte met het creëren van een ‘muziekspeelplaats’. De schoolbel maakte plaats voor muziek en tijdens de speeltijden klinkt er muziek. Zo zorgt men voor een aangenaam en rustgevend schoolklimaat. Ook de ouders worden hierdoor elke dag opnieuw op een aangename manier ontvangen. Men speelt vooral wereldmuziek en de kinderen kunnen een eigen speellijst opstellen.

    Verder wou men de inrichting van de speelplaats een meer muzisch karakter geven. De organisatie Art Basics for Children (ABC) maakte een ontwerp; voor de realisatie werd gerekend op de medewerking van enkele handige ouders.

    Uitbreiding muzische domeinen

    Om het muzisch aanbod deskundig te laten begeleiden, werd een master in de muziek aangeworven. Deze leerkracht geeft muziek in alle klassen muziek. Aanvullend deed men ook een beroep op externe expertise. Er was samenwerking met o.a. Mus-e, Jeugd en Muziek, Initia, Rosas, Dynamo, Passerelle enz. Het nascholingstraject ‘De rode draad’ hielp om een leerlijn op te stellen voor muzische vorming in de school.  Er werden ook studiedagen voor de leerkrachten georganiseerd om het muzische structureel te integreren. Verder werd een “Muze-bib” opgestart. Deze bibliotheek bevat kunstboeken en beschouwend en inspirerend materiaal voor de muzische lessen.

    Verder poogde men om het muzische nog meer te integreren in andere vakken zoals wereldoriëntatie, godsdienst, lichamelijke opvoeding, … maar ook in wiskunde en in taal. En men wou het muzisch werken ook linken aan het filosoferen.

    In een aantal activiteiten richtten zich naar de ouders. Muzische openklasdagen zorgden ervoor dat de ouders hun kinderen creatief bezig zagen en kennis maakten met de werking van de kunstenaars in de klas. Voor het jaarlijkse schoolfeest werd klassenoverschrijdend gewerkt. Weken vooraf werden workshops georganiseerd in samenwerking met een aantal Mus-e-kunstenaars. Een selectie uit deze workshops werd getoond op het podium tijdens het schoolfeest. Met de ouders ging men naar muzisch-culturele activiteiten om de drempel naar culturele centra, musea, enz. te verlagen. Men bezocht o.a. het Museum voor Schone Kunsten en het Muziekinstrumentenmuseum in Brussel. Alle ouders werden ook uitgenodigd om deel te nemen aan het ABC-familieweekend en te komen kennismaken met het ABC-huis en zijn werking (Het ABC-huis is de eigen plek in Schaarbeek van de organisatie Art Basics for  Children) .

    In het nieuwe rapport kreeg de muzische vorming een aparte plaats. Zo wil men aan de ouders en de kinderen het belang van het muzische binnen de opleiding tonen.

    Er kwam een verbreding naar beweging, dans en drama. Er werd samengewerkt met Initia vzw voor het project Duet in D2 dat een verband wil onderzoeken tussen bewegen (dans) en denken (filosoferen). Het eindresultaat is een videodocumentaire (Un)usual. Kinderen maken ook een eigen danscreatie. Zij reflecteerden en filosofeerden over de verschillende stappen in het proces en over de gevoelens die een dergelijke productie oproept. Over deze creatie werd ook een documentaire gemaakt. Deze documentaires werden op enkele filmfestivals geprogrammeerd.

    Het muzisch werken  werd opgenomen in de Zorg-GOK-planning. Muzische vakken zijn immers voor vele van de zorgkinderen een heel sterk punt. Vanuit deze sterktes worden de zorgproblemen aangepakt.

    Inrichting en werking Muze-kapel

    De  Muze-kapel, een structurele muzische ontmoetingsruimte voor kinderen, leerkrachten, ouders en kunstenaars werd ingericht: er kwamen een houten dansvloer, een zitruimte, een muziekinstallatie, aangepaste verlichting, een projectiescherm met beamer, theaterdoeken, een podium, enz.

    Onder begeleiding van de vzw Initia konden kinderen van elke klas om de veertien dagen filosoferen in de zitruimte van de Muze-kapel. Omdat men het belangrijk vond dat kinderen al op jonge leeftijd in contact komen met kunstenaars en kunst kregen de kleuters in de Muze-kapel drum en percussie van een muzikant van Jeugd en Muziek.

    Verder dacht men ook na over het concept Brede School en zocht men nieuwe partners om de Muze-kapel ook buiten de lesuren voor activiteiten open te stellen. Zo werd de Muze-kapel o.m. gebruikt door een revalidatiecentrum.

    Geboekte vooruitgang

    Het project ‘De Muze-kapel … ontmoetingsplaats der muzische talen’ realiseerde de gestelde doelstellingen, nl. een muzikaal schoolklimaat realiseren, samenwerken met kunstenaars en een ontmoetingsruimte creëren om creatief bezig te zijn. Muzische vorming en dans- en bewegingsactiviteiten werden structureel ingebouwd in de schoolactiviteiten.

    De kansen die kinderen in verband met muzische vorming in deze school krijgen, na de projectduur van vijf jaar, zijn enorm gestegen. Bovendien gaat men door de verschillende initiatieven ook zinvoller om met de diversiteit op de school.

    Hefbomen en moeilijkheden

    Van bij de start werd zeer professioneel gewerkt. Het project paste volledig binnen de visie van de school, was doorgesproken en ook gedragen door het hele schoolteam en het oudercomité, er was een duidelijke planning over de jaren heen en er ging veel aandacht naar tussentijdse evaluaties en bijsturing. Zo werden de leerlingen (ook de oudste kleuters) en de leerkrachten bij de evaluatie betrokken alsook de schoolexterne organisaties.

    Voortzetting van project

    Na vijf jaar werking was het project sterk verankerd in de dagelijkse werking van de school.

    Elk jaar werd het project door de verschillende actoren (leerlingen, ouders, leerkrachten) geëvalueerd aan de hand van vragenlijsten, pictogrammen, klasgesprekken, filosofische gesprekken en overleg tijdens personeelsvergaderingen. Het muzisch beleid van volgend schooljaar wordt op die evaluatie gebaseerd zijn.

    Wel wou men naar de toekomst de muzische insteek nog linken aan de Gok- en zorgwerking. Kinderen zijn meervoudig intelligent en zorgproblemen kunnen volgens de school aangepakt worden door de sterktes van de kinderen aan te spreken. Men wil hiervoor samenwerken met het CEGO (Centrum voor ErvaringsGericht Onderwijs) Leuven.

    Verder stapte men ook nog in een project van het HIVA-KULeuven en de VUB, Cultuur in de Spiegel. Dat zal de school de kans geven om extra visie te ontwikkelen in verband met cultuureducatie. Er worden instrumenten aangereikt om cultuureducatie te faciliteren.

    In 2018 wordt de kapel nog steeds het centrum en het hart van allerhande muzische activiteiten. De school werkt samen met allerlei organisaties (zoals BROM – Brede School Molenbeek) binnen en buiten de schooluren om deze locatie intensief te gebruiken. Ook ouders bezoeken de kapel tijdens toonmomenten of organiseren er sporadisch een activiteit (zoals Vrouwen-avond).

    Contactgegevens

    Gerda  Delgouffe, Directeur

    Sint-Albertschool, Haeckstraat 61 bus 1, B-1080 Sint-Jans-Molenbeek 

    Tel : 02/427 08 02 – gerda.delgouffe@gmail.com

    Eddie Janssens

    Sint-Albertschool, Haeckstraat 61 bus 1 , B-1080 Sint-Jans-Molenbeek 

    eddiejanssens@telenet.be

    Eva Vandersypen

    Sint-Albertschool, Haeckstraat 61 bus 1, B-1080 Sint-Jans-Molenbeek 

    evameel@hotmail.com

    https://sintalbertschool.com/

    Terug naar alle projecten