• fr
  • nl
  • de
  • Terug naar alle projecten

    M+M²: De Kunstbrug

    Mater-Dei Leuven

    2016

    Initiatiefnemers

    Het project werd in 2016 ingediend door de lagere school Mater Dei, Leuven. Dit in samenwerking met het M-museum en de hogeschool UCLL-Groep Lerarenopleiding.

    Beginsituatie

    De school is gelegen in een kansarme buurt in een stedelijke omgeving. De school telt 172 leerlingen en van alle Leuvense scholen heeft zij het hoogste aantal Gok-leerlingen (46%), anderstalige nieuwkomers en rechthebbenden op een schooltoelage (50%). Bij 56% van de leerlingen is de thuistaal niet het Nederlands.

    De school werkt reeds 9 jaar samen met psychiatrische patiënten rond een kunsttentoonstelling en in het schooljaar 2015-2016 werkten Mater Dei en M-museum samen rond het project ‘Geluksvogels’.

    Doelstelling en concretisering

    M-Museum Leuven en de lagere school van Mater Dei zetten een duurzaam (vitaal) samenwerkingsverband op om de school een museale context aan te bieden als ‘leerplek’ voor kunsteducatie (muzische vorming) – in de eerste plaats voor de leerlingen maar ook voor leerkrachten en ouders.

    Kunsteducatie vormt één van de pijlers van het opvoedingsproject van de school. Dit vanuit de overtuiging dat ‘kunst’ verbindend werkt en een geschikt medium is om de superdiversiteit, die de school op etnisch-cultureel en op sociaal-economisch vlak kenmerkt, tot een troef te maken. De publiekswerking van het M-Museum Leuven wil de kunstparticipatie bevorderen, ook van maatschappelijk kwetsbare groepen.

    Samen bouwen ze een blijvende brug tussen school en museum/cultuur. Hierdoor wordt het museum – en bij uitbreiding musea – toegankelijker voor leerlingen en ouders en het museum bereikt een moeilijk bereikbare doelgroep met mogelijkheden om adequate strategieën uit te werken.

    De coördinatie van het project wordt opgenomen door de publiekswerking van het museum. De verantwoordelijke leerkracht die het schoolproject uitbouwt (didactisch en organisatorisch) werkt zeer nauw samen met de medewerker publiekswerking van het museum. Zij zorgen samen voor de concrete uitvoering van de geplande activiteiten. Deze leerkracht staat zeer centraal binnen het project. Zij is één dag per week in het museum. Op die dag begeleidt ze de kinderen en de collega’s bij het museumbezoek. Daarnaast geeft ze het museum vanuit haar praktijk en expertise ook advies rond educatie voor scholen. Ook tijdens de lesdagen op school fungeert ze als een mediator tussen het museum en de school. Door leerkrachten mondeling te informeren, hen warm te maken voor de lopende tentoonstellingen en voor het project gaat ze samen met hen op zoek naar mogelijkheden tot samenwerking en creëert ze veiligheid voor collega’s waardoor er nog meer openheid, betrokkenheid en gedragenheid van het hele team is. Hierdoor zorgt ze ervoor dat een duurzaam partnerschap met M – Museum ontstaat.

    De medewerker van de lerarenopleiding UCLL is lid van het projectteam en onderzoekt de impact van de activiteiten op de kinderen.

    De samenwerking tussen museum en school is zeer intens. Bij het begin van het schooljaar nodigt het M-Museum de leerkrachten uit op een leerkrachtendag in M en laat hen kennis maken met het aanbod en de workshops.

    De activiteiten voor de leerlingen variëren elk werkjaar en ook naargelang het leerjaar waarin de leerlingen zitten. Ter illustratie een korte schets van de activiteiten per jaar tijdens het schooljaar 2017-2018.

    Eerste leerjaar: het museumbezoek werd in de klas voorbereid. De leerlingen leerden het museum op een interactieve manier ontdekken: een workshop ‘Hands-on’ met gids. Ze brachten nog een tweede bezoek aan museum M onder leiding van een leerling uit het zesde leerjaar als gids.

    Tweede leerjaar: de leerlingen leerden het museum op een actieve manier ontdekken in een workshop drukken. Tijdens het museumbezoek bekeken de leerlingen enkele portretten van belangrijke personen. Nadien tekenden ze portretten van dieren met een molensteenkraag. Deze tekeningen werden in een stevige folie gekrast en daarna ingewreven met drukinkt. Daarna werden deze plaatjes door de drukpers gedraaid.

    Derde leerjaar: de leerlingen kregen een rondleiding over vorm, kleur en materialen, aansluitend bij de taalmethode en W.O.-lessen rond kunst. Ze brachten een bezoek aan de tentoonstelling in Opek (Kunstcentrum) en deden de pop-upwandeling ‘Streetwalk’, ontwikkeld door de leerlingen van het vierde leerjaar.

    Vierde leerjaar: enkele kinderen werkten mee aan de instructiefilmpjes voor leerkrachten. Al wat ze vorig jaar in het derde leerjaar over fotografie leerden, werd nu op film vastgelegd.

    De kinderen maakten samen met de fotografe en hun klasleerkrachten een zoektocht in de buurt. Hier ging een hele voorbereiding aan vooraf. Bv. tijdens de W.O.-lessen in de klas kregen de leerlingen historische uitleg over de geschiedenis van de buurt, over Leuven.

    Als afsluiter deden de kinderen samen met enkele ouders, het derde leerjaar en andere genodigden de zoektocht ‘Streetwalk’. Nadien volgde er een receptie waarbij de leerlingen op IPads de filmpjes konden bekijken.

    Vijfde leerjaar: workshop in de digitale studio van M-museum. Kunstbeurs uitwerken voor leerlingen van alle klassen, leerkrachten en hun ouders. Pop-upwandeling ‘Streetwalk’.

    Zesde leerjaar: de leerlingen van het zesde leerjaar volgen gedurende twee halve dagen een opleiding tot gids om leerlingen van andere klassen, scholen, ouders, familieleden en mensen uit de buurt te gidsen. Ze leren een gestructureerde uitleg geven en durven spreken voor een publiek. Daarna  zijn ze in het museum gids voor de kinderen van het eerste leerjaar en na schooltijd  voor hun ouders en andere volwassenen.

    Doorheen deze activiteiten wil het project ‘De Kunstbrug’ stapsgewijs werken aan de empowerment van de kinderen. Het traject wordt doorlopen door de kinderen van de eerste graad tot en met de derde graad. Het traject kent een duidelijke opbouw waarbij vertrokken wordt vanuit de ervaring en beleving van de kinderen zelf in de eerste graad. Vanaf de tweede graad gaan kinderen meer samenwerken met klasgenoten en met een ‘artist in residence’. Bovendien treedt de school ook naar buiten door het muzisch werk ten toon te stellen in de buurt in de vorm van stoepstickers. Deze brede context wordt nog meer opgetrokken wanneer leerlingen in de derde graad ouders, leeftijdsgenoten en bezoekers van het museum gaan gidsen en zich als een ware ambassadeur van M tonen aan de wereld rondom hen.

    Door de context van het project te verbreden per graad werkt men sterker aan de vooropgestelde doelen: kritisch denken, creatief denken, communiceren in verschillende talen, de sociale vaardigheden  en het zelfvertrouwen van de kinderen versterken.

    De studenten van de lerarenopleiding observeerden onder leiding van een docent de leerlingen tijdens de verschillende activiteiten.

    Vanaf 2018-2019 wordt in dezelfde lijn verder gewerkt.

    Geboekte vooruitgang

    Er wordt een effectmeting uitgevoerd door de lerarenopleiding UCLL. De studenten observeren de leerlingen tijdens de activiteiten en bevragen leerlingen en leerkrachten. Het project is nog lopend.

    Hefbomen en moeilijkheden

    Bij de start beschikte de school over een aantal sterke hefbomen: kunsteducatie vormt een belangrijke pijler van het opvoedingsproject van de school, er is reeds een traditie in het werken rond kunst en was reeds samenwerking met het M-museum in het verleden.

    Verder is de school sterk ingebed in de omgeving en zette krachtige samenwerkingsverbanden op met verschillende organisaties in de buurt.

    Tenslotte, van bij de start werd gekozen voor wetenschappelijke ondersteuning en opvolging. Dit maakt dat er tijdens de projectduur projectmatig wordt gewerkt (formulering van doelstelling, planmatige aanpak, evaluaties en bijsturing, enz.) en dat de eindevaluatie ongetwijfeld andere scholen zal kunnen inspireren.

    Voortzetting van project

    Nog lopend project

    Contactgegevens

    Kleuter- en Lagere School Mater Dei, Sint-Jacobsplein 15A – 3000 Leuven

    Telefoon: 016/ 22 64 37, E-mail: directie.lager@materdei-leuven.be

    Contactpersoon: Conny Feyaerts: conny.feyaerts@materdei-leuven.be

    https://www.m-life.be/project/m-en-mater-dei-bouwen-een-pop-up-museum

    Terug naar alle projecten